Boek Review: Handboek Silverlight 3

Wie aan de slag wil met nieuwe technieken als Silverlight 3, kan op het web een schat aan informatie vinden op blogs, fora en andere informatieve sites. Toch is het vaak lastig om de informatie die je zoekt op een prettig gebundelde wijze bij elkaar te vinden, zeker voor degenen die nog niet bekend zijn met het onderwerp. Als alternatief voor digitale informatie zijn uiteraard ook boeken beschikbaar waarin een selectie van informatie door de schrijver bij elkaar is gezocht. In dit artikel wordt het onlangs uitgegeven ‘Handboek Silverlight 3’ bekeken. Daarbij kijken we naar de inhoud van het boek en de mate waarin de lezer zijn kennis over Silverlight kan uitbreiden door dit boek te lezen.

Opbouw van het boek

Zoals bij webdevelopment vaak het geval is, is ook Silverlight een techniek waar diverse rollen binnen een organisatie mee in aanraking komen. Dit is goed terug te zien in de opbouw van het boek, waarbinnen de rollen van designer, producer en developer worden onderscheiden. De inhoud richt zich voornamelijk op de werkzaamheden van deze doelgroepen en de samenwerking die daarbij komt kijken. Daarmee wordt een brede selectie van onderwerpen behandeld.

Zoals bij webdevelopment vaak het geval is, is ook Silverlight een techniek waar diverse rollen binnen een organisatie mee in aanraking komen

Achtergrond

Het boek begint met een theoretische inleiding, waarin de historie en achtergrond van Silverlight aan bod komen. Daarnaast wordt de positionering van Silverlight ten opzichte van Flash en HTML uitgelegd en komen enkele actuele en toekomstige ontwikkelingen van het platform naar voren. Dit is geen vereiste kennis om aan de slag te kunnen met Silverlight, maar zeker interessant voor wie een indruk wil krijgen van de geschiedenis en toekomst van dit platform.

Ontwerpen

Het praktijkgedeelte van het boek begint in het hoofdstuk ‘Ontwerpen’. Het boek houdt de volgorde van een regulier project aan, dus beginnen we hier met het concept en het design. Na een inleiding over het creatieve proces waaruit een concept tot stand komt, wordt al snel overgegaan op het schetsen. Aan de hand van een aantal voorbeelden wordt hier uiteengezet hoe wireframes gemaakt kunnen worden op papier of achter de computer en wat het belang hiervan is. Dit verhaal loopt naadloos over in informatie over SketchFlow, een interessant onderdeel van Expression Blend waarmee wireframes, en relaties tussen verschillende schermen, vertaald kunnen worden naar een interactief prototype. Dit geeft een goed beeld van de wijze waarop Blend al in een vroeg stadium kan ondersteunen bij de werkzaamheden van de ontwerper.

Silverlight-animaties en -applicaties zullen doorgaans opgebouwd zijn uit vectorillustraties. Vandaar dat er in dit boek ruimschoots aandacht is voor dit onderwerp. Daarbij wordt om te beginnen de algemene theorie van vectorafbeeldingen behandeld, waarbij vooral wordt gekeken naar de verschillende typen figuren die getekend kunnen worden. Vervolgens worden de do’s en don’ts behandeld van het programma Adobe Illustrator, wat voor veel vormgevers het standaard programma voor het werken met vectorillustraties is. Dit is gedaan met het oog op de mogelijkheid om de illustraties te exporteren naar XAML, de markup-code die door Silverlight wordt gebruikt. Hierbij wordt er wel vanuit gegaan dat de basiskennis van Illustrator al aanwezig is. Binnen de Expression-familie is ook een vectorgebaseerd ontwerpprogramma aanwezig: Expression Design. Een belangrijk deel van het hoofdstuk over ontwerpen bestaat uit een beschrijving van vrijwel alle mogelijkheden van dit programma en de manier waarop het resultaat uiteindelijk geëxporteerd kan worden naar XAML. Dit wordt afgesloten met enkele handige stappenplannen voor het exporteren en importeren van XAML vanuit verschillende programma’s.

Produceren

Wanneer de fase van het ontwerpen is afgerond, is het tijd om de applicatie te produceren. Dit omvat alle werkzaamheden die tussen het ontwerpen en het programmeren in zitten, wat het binnen een Silverlight-project tot een belangrijk onderwerp maakt. In het boek wordt begonnen met een kort introductiehoofdstuk over het produceren. Hierop volgt het hoofdstuk ‘XAML in vogelvlucht’. Aangezien XAML de basis vormt voor Silverlight is er veel te vertellen over dit onderwerp, en dat is ook wat dit boek doet. De XAML-syntax, kleurgebruik, shapes, opbouw van een lay-out, gebruik van controls, animaties, werken met states, stijlen en templates: dit is nog maar een selectie van de onderwerpen die worden behandeld. Zoals de titel van het hoofdstuk vermeldt gebeurt dit in vogelvlucht. Alle onderwerpen worden dus wel behandeld, maar niet overal wordt zeer diep op ingegaan. De auteur verwijst dan ook enkele malen naar zijn andere boek ‘Handboek XAML’ voor meer achtergrondinformatie over een aantal onderwerpen. Hoe dan ook biedt dit hoofdstuk een brede basiskennis van XAML, van waaruit verdere verdieping voor de lezer altijd nog mogelijk is.

Een groot deel van het produceren in Silverlight zal doorgaans worden uitgevoerd in Expression Blend. In Blend worden alle deelproducten, van ontwerp tot programmacode, samengevoegd tot één geheel, zodat de uiteindelijke applicatie tot stand komt. Niet voor niets is een compleet hoofdstuk van het boek gewijd aan dit programma. In dit hoofdstuk worden de verschillende optiepanelen en de menuopties van Blend doorgenomen. Enkele veelgebruikte procedures, bijvoorbeeld voor het maken van animaties en het gebruik van de Visual State Manager, worden aan de hand van een stappenplan beschreven. Deze stappenplannen zijn een goede reden om het boek later nog eens terug te pakken wanneer je dit soort werkzaamheden daadwerkelijk uit moet gaan voeren. Al met al wordt dus een duidelijk en compleet beeld geschetst van Blend, zodat je hier na het lezen direct mee aan de slag kan.

Het hierop volgende hoofdstuk gaat over het gebruik van beeld en geluid. Voor het bewerken van video’s wordt de werking van Expression Encoder uitgelegd. Met dit programma kunnen video’s in allerlei verschillende formaten geschikt worden gemaakt voor het gebruik in Silverlight. Deze uitleg is op een vergelijkbare manier opgebouwd als het hoofdstuk over Expression Blend, dus er zijn weer diverse stappenplannen en een uitleg van de verschillende opties in het programma aanwezig. Verder wordt het MediaElement control toegelicht, wat binnen Silverlight het standaard control is voor de weergave van beeld, geluid of een combinatie hiervan. Het gaat dan niet alleen om de pure weergave van deze media, maar ook om de mogelijkheden om het afspelen vanuit de interface te kunnen regelen. Tot slot komt de Deep Zoom techniek met de bijbehorende Deep Zoom Composer aan bod. Met deze techniek is het mogelijk om schaalbare afbeeldingen te maken waarop zeer ver ingezoomd kan worden. Dit is een interessante en veelgebruikte toepassing van Silverlight, dus is het prettig dat de informatie hierover in het boek aanwezig is.

Programmeren

Na het produceren zal er een applicatie staan die al behoorlijk op het gewenste eindresultaat lijkt. Om het geheel echt compleet te maken zal echter nog geprogrammeerd moeten worden, voornamelijk voor de afhandeling van de data. Binnen een Silverlight project zullen designers en developers nauw samen moeten werken. Het hoofdstuk over programmeren opent daarom met verschillende aanpakken die gekozen kunnen worden voor deze samenwerking. Dit wordt gevolgd door algemene informatie over Visual Studio en de programmeertalen die gebruikt kunnen worden. Dit zal gesneden koek zijn voor ontwikkelaars die al met het .Net-framework werken, maar voor anderen zal dit weer een nuttige basis op instapniveau bieden. De daarop volgende informatie gaat over de communicatie tussen de HTML-pagina en het Silverlight-object op de pagina, en zelfs tussen Silverlight-objecten onderling. Tevens wordt het opslaan van bestanden, navigatie tussen verschillende XAML-bestanden, formuliervalidatie, het programmeren van behaviors en het bouwen van user controls toegelicht.

Een belangrijk deel van het programmeren heeft te maken met het weergeven en opslaan van data. Net zoals in andere .Net-toepassingen kan in Silverlight gebruik gemaakt worden van databinding, hoewel er kleine verschillen zijn in de manier waarop dit wordt toegepast. In het boek wordt beschreven hoe databinding ingezet kan worden in het project. De data die je toont in de applicatie wordt meestal ergens opgeslagen. Hierop hebben de onderdelen over Isolated Storage, webservices en databases betrekking. Daarbij is de Isolated Storage een handige toepassing om offline (bij de gebruiker) gegevens bij te houden, en worden webservices met een achterliggende database gebruikt om gegevens centraal op een server op te slaan.

Het onderdeel programmeren geeft voorbeelden van toepassingen die veel gebruikt zullen worden bij het programmeren in Silverlight. Het gaat dan vooral om zaken die niet zonder programmeren te bewerkstelligen zijn. Om het praktijkgedeelte te kunnen begrijpen wordt er wel vanuit gegaan dat de lezer achtergrondkennis van .Net heeft.

Publiceren

Het uiteindelijke publiceren heeft te maken met het live zetten van de applicatie en alles wat daarmee samenhangt. De instellingen voor IIS (voor hosting op een Windows platform) worden daarbij genoemd, maar ook de mogelijkheden om op andere operating systems te hosten. Daarbij komt verder nog naar voren hoe een Silverlight-project gepubliceerd kan worden en hoe een XAP-bestand is opgebouwd. Vanaf Silverlight 3 is het mogelijk geworden een applicatie ‘out of browser’ te publiceren, waarmee een Silverlight applicatie met één druk op de knop op de desktop geïnstalleerd kan worden. Dit is een zeer interessante feature, waarvoor ook in dit boek aandacht is. Tot slot is de informatie aanwezig over het doorzoekbaarheid, toegankelijkheid en het aanpassen van het installatieproces van de Silverlight-plugin.

Conclusie

De inhoud van dit boek is gericht op een brede doelgroep. Het hele proces van concepten tot het publiceren op het web wordt besproken. Hierdoor komt een enorm scala aan onderwerpen aan bod, zodat je door het lezen van dit boek een brede basiskennis van Silverlight opbouwt. Zelfs wanneer ontwerpen of programmeren niet jouw eigen rol is, is het toch nuttig om te weten wat er speelt bij de mensen met wie je samenwerkt. Doordat er zoveel onderwerpen worden besproken, blijft de informatie per onderwerp in sommige gevallen vrij beknopt. Met de handvatten die in die boek worden aangereikt, kan je vervolgens wel met een degelijke achtergrondkennis op zoek naar meer specifieke informatie.

De titel van het boek is treffend gekozen, want het kan inderdaad als een handboek worden gezien. Dit boek is dan ook geen typisch leer- of cursusboek met stap-voor-stap tutorials en meerdere voorbeelden, maar eerder een boek dat veel theoretische, maar wel praktisch toepasbare, informatie biedt en waar je later nog eens op terug kan vallen wanneer je op zoek bent naar specifieke informatie.

Dus voor wie met Silverlight aan de slag wil, maar op internet dreigt te verdrinken in het informatieaanbod, of voor wie zijn kennis van Silverlight wil verbreden, biedt dit boek een goede uitkomst.