Visual Basic 2005 - de Basis
Er zijn al veel boeken geschreven over het werken met Visual Basic, of het .NET framework in het algemeen, maar over het algemeen zijn deze boeken in het Engels. Deze keer hebben we voor de afwisseling eens een Nederlandstalig boek, namelijk “Visual Basic 2005 de basis” geschreven door André Obelink.
De schrijver
Het boek “Visual Basic 2005 de basis” is geschreven door André Obelink. Voor de meesten onder ons zal André geen onbekende zijn. Hij geeft regelmatig presentaties voor verschillende gebruikersgroepen en hij schrijft de nodige artikelen. Daarnaast organiseert hij zelf de VBCentral gemeenschap en is hij actief bij INETA Europa. Het zal de lezer dan ook niet verwonderen dat André de MVP onderscheiding van Microsoft heeft ontvangen voor deze werkzaamheden.
Het boek
Dit is het eerste boek dat André schrijft, maar de ervaring van de vele artikelen is te merken. Het boek is in een toegankelijke stijl geschreven en leest dan ook lekker weg. Aangezien de doelgroep van het boek de beginnende programmeur is wordt er echt met de basis begonnen en zijn de gebruikte programeervoorbeelden eenvoudig. Het resultaat is een goede opbouw van het boek waar in het begin alleen de basisprincipes gebruikt worden en hier langzaam maar zeker op voortgebouwd wordt, zodat er later in het boek wat complexere voorbeelden voorkomen. Nu zeg ik wel ‘complexer’, maar dat is een relatief begrip en hier bedoel ik complex voor, maar wel binnen het bereik van, de beginnende ontwikkelaar.
Aangezien het hier niet om professionele ontwikkelaars maar om studenten of hobbyisten gaat, wordt er gebruik gemaakt van de Express versie van Visual Basic 2005. En om het de lezer helemaal gemakkelijk te maken is er zelfs een CD met deze Express versie meegeleverd. Jammer genoeg is de CD met SQL Server 2005 Express, die in het database hoofdstuk gebruikt wordt, niet meegeleverd. Gelukkig staat de URL waar deze te vinden is wel vermeld en zal het voor de meeste mensen niet echt een probleem zijn deze zelf op te halen.
Een leuke variatie is dat er in het boek een aantal interviews met bekende ontwikkelaars staat. Op deze manier kan de lezer ook nog wat extra advies krijgen over hoe verder te gaan met zijn carrière.
De doelgroep
“Visual Basic 2005 de basis” is bedoeld voor beginnende ontwikkelaars. Zoals de inleiding zelf zegt: “Dit boek is bedoeld voor een ieder die de basisvaardigheden onder de knie wil krijgen”. Er wordt geen eerdere programmeerkennis verwacht, alleen een zekere bekendheid met computers en Windows in het bijzonder. Omdat deze doelgroep de basis principes van het programmeren niet kent, begint elk onderdeel met een stukje theorie om de achterliggende principes uit te leggen. Nu klinkt dat misschien als droge theorie maar dat valt alleszins mee.
De hoofdstukken
De opbouw van de hoofdstukken is zoals je van een leerboek mag verwachten. Het begint bij de basis en bouwt daar op door. De meeste hoofdstukken sluiten af met een kleine oefening om de behandelde stof nog een keer in de praktijk te brengen.
Hoofdstuk 1 geeft een kort overzicht van wat het .NET framework is en waarom iemand dat als ontwikkelplatform zou willen gebruiken. Zo staat er een stukje in over het einde van de DLL hel. Ik vraag me af of een beginnende ontwikkelaar hier veel aan heeft, maar hinderlijk is het niet. En hij/zij kan er in ieder geval op terugvallen als de kreet ergens anders valt.
Hoofdstuk 2 gaat over het basisgebruik Visual Studio en de daarin terugkomende elementen zoals solutions en projecten. Er wordt even een heel eenvoudig programma ontwikkeld om de lezer kennis te laten maken met de benodigde stappen zoals het toevoegen van een knop op een formulier, het veranderen van een property via het Properties venster en het starten van de applicatie.
In hoofdstuk 3 begint André echt met het behandelen van Visual Basic. Hier wordt de Visual Basic syntax uitgelegd en komen de basale gegevenstypes aan bod. Na dit hoofdstuk zal de beginnende ontwikkelaar een goed idee hebben van de basisblokken die hij gebruikt om Visual Basic code te schrijven. Alles wordt goed geïllustreerd met voorbeelden en ook onderwerpen als Intellisense komen aan bod.
Nadat de basis principes van Visual Basic behandeld zijn volgt hoofdstuk 4 over klassen en objecten. In dit hoofdstuk worden de grondbeginselen van objectoriëntatie uitgelegd. Uiteraard passeren begrippen als overerving en polymorfisme de revue. Verder wordt er ook ingegaan op onderwerpen als generics en klassediagrammen.
Als we de basis principes van objectoriëntatie onder de knie hebben, kunnen we beginnen aan hoofdstuk 5 over het maken van Windows applicaties. Er volgt een uitleg van het hoe, wat en waar van formulieren en de verschillende besturingselementen die hierop geplaatst kunnen worden. Dit is meteen een goed punt om het over een gemiste kans te hebben. Niet dat er iets mis is met dit hoofdstuk, maar omdat er geen hoofdstuk over het maken van ASP.NET applicaties opgenomen is. Dat vind ik een gemiste kans omdat hobbyisten nogal eens een webapplicatie maken. Denk alleen maar eens aan de starterkits, zoals de Personal Web Site Starter Kit of de Club Web Site Starter Kit, die door het ASP.NET team beschikbaar gesteld zijn. Maar gemiste kans of niet, de uitleg over het maken van Windows applicaties is prima.
Hoofdstuk 6 gaat over het voorkomen, opsporen en afhandelen van fouten. In dit hoofdstuk wordt o.a. een onderwerp als Try/Catch behandeld. Ook dit wordt weer uitgebreid besproken waarbij zelfs de On Error Resume Next aan bod komt (gelukkig wel met het advies om het niet te gebruiken). Naast het detecteren, afhandelen en voorkomen van runtime fouten wordt er in dit hoofdstuk ook ingegaan op de Visual Studio Debugger met al zijn onderdelen. Daarnaast komen uiteraard ook de Debug en de Trace klassen aan bod.
In het 7e hoofdstuk komt het werken met data aan bod. Data wordt hier vrij ruim genomen en beperkt zich niet tot databases alleen. Ook onderwerpen als het bestandssysteem, streams, compressie, XML en zelfs komma gescheiden bestanden passeren de revue. Dit hoofdstuk bevat eigenlijk de tweede en laatste minpunt in het boek. Hier wordt namelijk nauwelijks gesproken over databinding; om een database veld in een TextBox zichtbaar te maken wordt gewoon txtNaam.Text = objDataReader(“Naam”) en objDataRow(“Naam”) = txtNaam.Text gebruikt. Nu had data binding misschien een slechte naam vanuit het Visual Basic 6 tijdperk, maar binnen een WinForms applicatie met Visual Basic 2005 is er weinig reden om dat niet te gebruiken. Een ander minpunt is dat er niet gesproken wordt over typed DataTables en de bijbehorende TableAdaptors, iets wat het werken met database toch echt een stuk makkelijker maakt en daarom juist voor beginners erg handig is.
Als afsluiting van het boek is er een kort hoofdstuk 8 over de My namespace. Er wordt beknopt uitgelegd hoe de My namespace opgebouwd is en wat er in de verschillende onderdelen te vinden is. Tevens wordt er nog even kort beschreven hoe een ontwikkelaar de My namespace zelf uit kan breiden en hier extra functionaliteit aan toe kan voegen.
Conclusie
Dit boek is uitstekend geschikt voor een beginnende programmeur die zelfstandig wil leren ontwikkelen. Daarnaast zou het ook prima te gebruiken zijn voor een opleidingsinstituut dat een beginnerscursus voor Visual Basic programmeurs wil geven. Ervaren programmeurs zullen niet veel interessants in het boek terugvinden. De meeste, zo niet alle, stof zal al bekend zijn en deze groep kan zijn geld beter aan een ander boek besteden. Voor de genoemde doelgroep is dit boek echter zeker een aanrader.